حال نزديكتر مي شويم، فاصلة زماني ميان کارت ویزیت پيدايش و رواج رسانه ها، و نيز فاصلة ميان كشف نظري و كاربرد علمي و عمومي آنها، كمتر و كمتر مي شود. اين سير با آهنگي فزاينده تر ادامه دارد. دستاوردهاي بيشتر  چاپ کارت ویزیت بر شمار رسانه ها و انواع كاربردهاي آنها مي افزايد. رايانه نيز بسرعت و در همة شئون رواج مي يابد و همة اينها بر چاپ و نشر تأثير مي گذارد. چاپ و نشر   اكنون با وضعيت كاملاً تازه اي روبه رو شده است، چاپ تراکت به گونه اي كه تحوّل فنّاوريها بر سرنوشت آن بسرعت تأثير مي گذارد. 

اجتماعي، علم و فن و فرهنگ و جز آن، شتاب کارت ویزیت چشمگيري گرفت. در سدة بيستم، بويژه پس از دو جنگ جهاني، اين آهنگ شتابانتر شد، تا بدانجا كه  حجم و ميزان مواد و مطالب چاپ و منتشر شده به حدي رسيد كه از خطر جدي انفجار اطلاعاتي سخن به ميان آمد. چاپ کارت ویزیت از سوي ديگر، تقريباً از اواخر سدة نوزدهم، رسانه هاي ديگري به صحنة ارتباطات آمدند كه مستقيم و غيرمستقيم با چاپ و نشر در تأثير و تأثر بودند و با آنها   ارتباط داشتند. اين رسانه ها از پي هم و تقريباً بسرعت به ميدان آمدند. از اختراع دستگاه چاپ تا نخستين دستگاه فيلمبرداري چاپ تراکت و نمايش فيلم سينمايي، نزديك به 450 سل طول كشيد؛ اما سينما، راديو، تلويزيون، رايانه، ويدئو و ماهواره، پي در پي و حدود صدسال دنياي ارتباطي را بكلي زير و زبر كردند.

چاپ، خطر گسست ميان گذشته و آينده و خلأ ميان کارت ویزیت جوامع موجود را از ميان برداشت. انتشار كتابهاي چاپي، روزنامه ها، مجلات و ساير نشريات، ارتباطات بشري را به مرحلة تازه اي وارد كرد كه به هيچ روي با گذشته  قياس پذير نبود. در چند سدة اخير، همة چاپ کارت ویزیت جنبشهاي فكري، علمي، فرهنگي، عقيدتي، سياسي و غيره، به گونه اي و به درجات مختلف چاپ تراکت تحت تأثير چاپ و نشر و امكانات و تسهيلات آن است. چاپ و نشر است كه به فرهنگ بشري، چه در كليّت آن و چه در اجزاء، شكل داده است.

سنت كتبي، اطلاعات را از ذهن منفك و مستقل كردکارت ویزیت و بدان موجوديّت انضمامي و عيني بخشيد، گويي كه وجود ذهني به وجودي عيني مبدل شده  باشد. تا پيش از اختراع چاپ، همين موجودهاي ذهني به تعداد نسخه هاي معدود دستنوشت محدود بود، و طبعاً چاپ کارت ویزیت هر قدر كه نسخه ها اندكتر بود، خطري كه موجوديّت آنها را تهديد  مي كرد، بيشتر بود. چاپ، امكان تكثير را فراهم ساخت، آن محدوديّت را از ميان برداشت، و تهديدي را كه متوجه آثار  چاپ تراکت بود برطرف ساخت. چاپ و نشر، پيوند دروني ميان اقوام را برقرار و مستحكم ساخت، و بين جوامع بشري ارتباط ايجاد كرد.

بقاي موجوديّت خود و نگاه داشتن ميراثهاي مشترك کارت ویزیت و جمعي، ناگزير دست به تلاشهاي ديگري مي زدند. تلاشهايي كه چه بسا به هيچ روي نمي توانست جاي چند اثر مكتوب را بگيرد. تصور كنيد كه شاهنامة  فردوسي، براي مثال، نسخه هايش در  چاپ کارت ویزیت حملة مغول از بين رفته بود، يا مثنوي مولانا و ديوان سعدي و حافظ، مانند بسياري از  آثاري كه چاپ تراکت در حمله ها و غارتها و آتش سوزيها نابود شد، خداي ناكرده به دست ما نرسيده بود.

از شروع به كار دستگاه چاپ در نيمة سدة پانزدهم کارت ویزیت تا انتشار نخستين روزنامه در دنياي غرب حدود نيمة سدة هفدهم، بيش از دو سده نگذشت. از همين سده انتشار مجلات علمي و از سدة پس از آن، انتشار مجلات ديگر آغاز شد  و كتاب (نشرية چاپ کارت ویزیت غيرادواري) در كنار نشريان ادواري، تا مدتهاي مديد مهمترين ابزار ارتباط فرهنگي بشربود. البته اين نكته را چاپ تراکت بايد در نظر داشت كه در ميان نشريات غيرادواري هيچ ابزاري با كتاب برابري نمي كند.

اختراع خط و چاپ، ايجاد دو شيوه و دو نظام دگرگونساز در انباشتن، انتقال و بازيافتن اطلاعات است. اختراع خط، سنت شفاهي را به سنت كتبي کارت ویزیت تغيير داد. بار سنگيني را از حافظه و تواناييهاي ذهني بشر برداشت و اينها را آزاد ساخت تا به گونة چاپ کارت ویزیت بهتري در خدمت هدفهاي بهتر و خلاقتر به كار گرفته شوند. با اختراع چاپ، سنت كتبي تقويت و بر دامنه، ابعاد، سرعت و امكانات آن افزوده شد و فرهنگ نوشتاري پديد آمد و قوام و استحكام يافت. چاپ و نشر، كه بهترين چاپ تراکت وسيله براي اشاعة فكر و انديشه و احساس و مناسبترين ابزار براي ارتقاي فرهنگي، اعتلاي علمي، و تعالي فكري قرار گرفت.

در تاريخ فرهنگي بشر، از ابتدا تاكنون، شايد کارت ویزیت پس از اختراع خط هيچ رويدادي به اهميت اختراع چاپ نباشد. اين اختراع همچون ضربه اي بود كه در انبار نهاني را گشود و گنجينه هاي احتكار شده و پنهاني آن را در اختيار و در دسترس علاقه مندان و همگان گذاشت. چاپ، فروريختنچاپ کارت ویزیت  ديوارهاي انحصار دانش و شكستن زندان اطلاعات بود. به قول مارتين لوتر، رهبر اصلاحگر كليساي مسيحي، چاپ رهايي دوم نوع بشر بود، رهايي  از جهل (ولاديميرف، لئون 1350، ص 13) .  چاپ تا اندازة زيادي سرشت روندها و رويدادهاي تاريخي را نيز تغيير داد، چاپ تراکت زيرا دانش و اطلاعاي كه تا آن زمان در ملكيت قشر محدودي از جامعه بود، روي كاغذ جمع و ثبت شد و در برابر ديدگان علاقه مندان قرار گرفت. 

خط، ابتكار و تدبيري بود براي غلبه بر اين محدوديتها کارت ویزیت و از ميان برداشتن مانعهاي سر راه انتقال. در طول تاريخ و در جامعه هاي مختلف، از مواد گوناگوني براي نوشتن استفاده شد، مانند سنگ ، چوب، استخوان، ني، برگ و پوست درختان، پوست جانوران، عاج فيل، پارچه، لوحه هاي گلي، صفحه هاي موم اندود و سرانجام كاغذ. هر كدام از اينها امكانات كاربردها و محدوديّتهاي خود را دارد، اما هيچ كدام  چاپ کارت ویزیت نتوانسته است جاي كاغذ، اين وسيلة كارآمد و آسان را بگيرد. نخستين پيشينه هايچاپ تراکت  خط از راه كاوشهاي باستانشناسي در بين النهرين و مصر به دست آمده است. قدمت اين پيشينه ها به هزارة چهارم قبل از ميلاد مي رسد. سومريان نخستين قومي بودند كه از خط در زمينه هاي مختلف تمدن خود سود بردند و پيشينة بسياري از فعاليتها، از جمله معاملات و معاهدات بازرگاني خود را بر لوحه هاي گلي ثبت كردند.

نخستين انقلاب فرهنگي با اختراع خط آغاز کارت ویزیت شد. خط يا نوشتن، كه همانا استفاده از نشانه هاي نموداري براي توصيف منظم زبان گفتاري است، به نظر برخي از صاحبنظران، هوشمندانه ترين چاپ کارت ویزیت و مؤثرترين رويداد در سراسر تاريخ فرهنگي و يكي از بزرگترين دستاوردها در تاريخ تمدن است. عصر پيش از تاريخ يا اختراع خط پايان يافت. آدمي از تاريكي آن دوره به عهد چاپ تراکت روشن تاريخي پاي نهاد و نوشته هايي بر جاي گذاشت و تصوير روشن يا روشنتري از خود و پيرامون خود به آيندگان نشان داد.